فروش آنلاین دارو هنوز آیین‌نامه اجرایی ندارد/ تعلیق مجوز داروخانه‌های همکار با پلتفرم‌های اینترنتی

هادی احمدی، مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان ایران، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اجتماعی برنا درباره وضعیت فروش اینترنتی دارو اظهار کرد: بحث پلتفرم‌ها و فروش آنلاین دارو به‌صورت جدی از سال ۱۴۰۲ کلید خورد، اگرچه پیش‌تر نیز این موضوع مطرح بود، اما از سال ۱۴۰۲ به شکل رسمی و کارشناسی دنبال شد.

وی افزود: وزارت بهداشت در حال تدوین آیین‌نامه‌های مربوطه بود، اما بخشی از این آیین‌نامه‌ها دارای اشکال و ایراداتی بود و به خاطر شرایط پیش آمده و جنگ تاکنون آیین‌نامه فروش اینترنتی دارو ابلاغ نشده است.

مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان ایران خاطرنشان کرد: یکی از مهم‌ترین ایرادات ما به پلتفرم‌ها، موضوع محرمانگی اطلاعات بیماران است. تجربه‌های اخیر نشان داد که کشور در زمینه حفاظت از داده‌ها ضعف دارد و اطلاعات افراد از طریق پلتفرم‌ها قابل دسترسی است.

احمدی ادامه داد: پدافند غیرعامل نیز اعلام کرده است که هرگونه فروش اینترنتی دارو باید دارای پیوست پدافند غیرعامل باشد، زیرا در فروش اینترنتی دارو تنها موضوع فروش مطرح نیست، بلکه هویت و اطلاعات مصرف‌کننده نیز در معرض دید قرار می‌گیرد.

وی تصریح کرد: پیشنهاد ما این است که تمامی اطلاعات و داده‌ها در وزارت بهداشت به عنوان متولی سلامت کشور ذخیره شود و فرآیند‌ها از همان بستر انجام گیرد.

مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان ایران با اشاره به ضرورت حفظ ارتباط مستقیم بیمار و داروساز اظهار کرد: در بسیاری از موارد، مصرف دارو نیازمند توضیحات تخصصی است و این توضیحات نمی‌تواند صرفا در قالب یک بسته دارویی برای بیمار ارسال شود. بیمار باید با داروساز یا پزشک خود ارتباط داشته باشد و داروساز نیز در صورت نیاز با پزشک مشورت کند.

احمدی افزود: بنابراین ارتباط مستقیم بیمار و داروساز نباید خدشه‌دار شود و اطلاعات بیماران باید در محلی امن ذخیره شود.

وی درباره نقش پلتفرم‌ها گفت: از ابتدا تاکید ما این بود که پلتفرم‌ها صرفا به عنوان حمل‌کننده یا پیک فعالیت کنند، یعنی پس از انجام تمامی مراحل قانونی، دارو را از داروخانه تحویل گرفته و به بیمار برسانند.

مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان ایران ادامه داد:، اما برخی پلتفرم‌ها این مدل را نمی‌پذیرند و می‌خواهند نسخه را دریافت کنند، با داروخانه قرارداد ببندند، دارو را تحویل بگیرند و درصدی از مبلغ فروش را به خود اختصاص دهند که این برخلاف پروتکل‌های پدافند غیرعامل است.

احمدی با اشاره به تجربه سایر کشور‌ها افزود: در بسیاری از کشور‌ها فروش اینترنتی دارو رایج نیست و در کشور‌هایی که این امکان وجود دارد، ضوابط سختگیرانه‌ای اعمال می‌شود. برخی کشور‌ها فروش دارو‌های غیر نسخه‌ای را نیز ممنوع کرده‌اند.

وی تصریح کرد: هم‌اکنون انواع دارو‌های مجاز و غیرمجاز در برخی پلتفرم‌ها عرضه می‌شود و حتی بدون دریافت نسخه تحویل داده می‌شوند که باید این فرآیند ضابطه‌مند شود.

مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان ایران درباره فعالیت تاکسی‌های اینترنتی اظهار کرد: تا کنون هیچ شرکتی از وزارت بهداشت مجوز توزیع اینترنتی دارو ندارد و فعالیت این تاکسی‌ها تخلف محسوب می‌شود. چندین پرونده برای آنها تشکیل شده و حتی محکوم شده‌اند، اما جرایم تعیین‌شده بازدارنده نیست.

احمدی افزود: سازمان غذا و دارو نیز اعلام کرده است که همکاری داروخانه‌ها با پلتفرم‌های فاقد مجوز تخلف است، اما برخی شرکت‌ها همچنان از قدرت و نفوذ خود برای ادامه فعالیت استفاده می‌کنند.

وی ادامه داد: برای شرکت‌های پخش دارو استاندارد‌ها و الزامات سختگیرانه‌ای وجود دارد از تجهیزات استاندارد و یخچال‌های مخصوص گرفته تا حضور مسئول فنی داروساز، اما نمی‌توان پذیرفت دارو با همان پیکی توزیع شود که برای ارسال غذا استفاده می‌شود.

مدیر روابط عمومی انجمن داروسازان ایران درباره ابهام در مبدا ارسال دارو گفت: این موضوع باعث شده مصرف‌کننده ندانند دارو از کدام داروخانه ارسال شده است. اگر تخلفی رخ دهد، پیگیری قانونی ممکن است و ممکن است مجوز داروخانه تعلیق شود.

احمدی در پاسخ به این سؤال که آیا راهکاری برای افرادی که امکان مراجعه حضوری ندارند وجود دارد، اظهار کرد: آیین‌نامه وزارت بهداشت دقیقا برای پاسخ به این نیاز طراحی شده است. نسخه ابتدا در سامانه وزارت بهداشت ثبت و پردازش می‌شود و نزدیک‌ترین داروخانه مجاز برای تامین دارو انتخاب خواهد شد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: در حال حاضر حدود سه هزار داروخانه در کشور مجوز فروش اینترنتی اقلام سلامت‌محور غیر دارویی دارند، اما فروش اینترنتی دارو همچنان فاقد آیین‌نامه اجرایی است و امیدواریم در سال جاری این آیین‌نامه ابلاغ و اجرا شود.